MyPassion
Uşağa necə "yox" deyək?
28 İyun 2016, 22:45 \ Baxılıb: 1756 dəfə \

“Hər istəyi həyata keçməyən uşaq zaman keçdikcə başa düşür ki, həyatda insanın istədiyi hər şey olmur”.

Uşaqlara düzgün olanı öyrətmək çox vacibdir. Çox zaman valideynlər uşaqlarına “yox” deməyi ya bacarmır, ya da o qədər sərt şəkildə deyirlər ki, bu da uşaqların tərbiyəsinə böyük təsir göstərir.

Uşağa “yox” deməyi də bacarmaq lazımdır. Bu sözü işlədərkən nə çox sərt, nə də mülayim olmaq gərəkdir. Öncə nəzərə almaq lazımdır ki, uşaqlar da böyüklər kimi hisslərə, duyğulara sahibdirlər. Onlar bəzən səbrsiz, gurultulu və ya tələbkar ola bilərlər. Onların fikrincə, dünyanın mərkəzindədirlər, dünya onların üzərində qurulub. Belə uşaqlardan bir yetkin kimi davranmağı gözləmək onların hisslərinə toxunmaq deməkdir. “Uşaqlar gərgin, əsəbi olanda onlara icazə verin ki, hisslərini yaşaya bilsinlər. Arxasınca getməyin, icazə verin ki, tək qalıb əsəbini sakitləşdirə bilsin. Sakitləşəndən sonra özü sizin yanınıza gələcək. Uşaqlara onlar əsəbi olanda heç bir zaman şiddət göstərməyin, onları döyməyin. Əksinə, hirsli uşağa sarılmaqla onu sakitləşdirə bilərsiniz”.

Uşaqların əsəbi davranışlarının arxasında mütləq bir ehtiyac durur. Bəlkə hansısa bir sözünüz, davranışınız və ya evinizdə olan hadisə onu kədərləndirdiyi üçün bu qədər əsəbi davranır. Onları başa düşməyə çalışmaq, anlaya bilmək uşağın aqressiv davranışlarına son qoymağa çalışmaq deməkdir. Əgər uşağınız kiçikdirsə və nədən əsəbləşdiyini, etirazını deyə bilmək bacarağına malik deyilsə, özünüz ona yardım göstəməyə çalışın.

“Uşaqlarımız bizdən inciyə, küsə bilərlər. Ancaq biz onlarla sərt davranmamalıyıq. Çünki uşaq bizimlə formalaşır. Danışığı, düşüncələri, davranışlarını biz formalaşdırırıq. Hər zaman uşağa yanında olduğunuzu hiss etdirməyi bacarmağınız lazımdır. Uşağa əmr etməyin, ona seçmək haqqı buraxın. Uşağa hansısa işi gördürmək istəyəndə çalışın, mülayim dillə danışın. Əgər həddən artıq əsəbiləşmisinizsə, çalışın ki, uşağın olduğu mühitdən uzaq durasınız. Uşaq sizi başa düşmürsə, ona “yox” deməyi bacarın”.

Bəzən valideynlər, uşağa az zaman ayırdıqları, onları ciddi tərbiyədə böyütdükləri üçün “yox” deməklə uşağı qıracaqlarını düşünürlər. Psixoloqun fikrincə, valideyn hər bir halda övladına “yox” deməyi bacarmalıdır. Çünki “yox” kəlməsi uşağınızın həyat yolunda qarşısına maneələrin çıxacağına alışmağa kömək edəcək. Hər istəyi həyata keçməyən uşaq zaman keçdikcə başa düşür ki, həyatda insanın istədiyi hər şey olmur. Bu da ona daha iradəli olmağa kömək edəcək.

Məsləhət görürük ki, uşağa yoldaş deyil, valideyn olmağa çalışın. “Bəzi valideynlər var ki, övladı ilə dost, rəfiqə kimi davranır. Bu zaman uşaq kimə sığınacağını bilmir. Unutmamaq lazımdır ki, uşağın hər zaman onu qoruya bilən bir valideynə ehtiyacı var. Uşağa “yox” kəlməsini sakit, yumşaq, isti, amma qərarlı şəkildə söyləyin. Elə demək lazımdır ki, uşaq istəyini təkrar etmək fikrinə düşməsin. İstək təkrar olunsa belə, siz yenə “yox” cavabını səbrlə təkrar etməlisiniz. Hər zaman “yox” deyərkən öz həyatınızı da nəzərə alın. Əgər siz uşağınıza siqaretin ziyanlarından uzun-uzadı danışıb, ona “çəkmək olmaz” deyib, amma özünüz çəkirsinizsə, sizin dediyiniz “yox” qüvvəsiz olacaq. Uşaq yaxın rəfiqəsinin evinə getmək istəyir, amma siz narazısınız. “Yox” deyin, amma onun üçün zamanı səmərəli etməyi də unutmayın. Ona birlikdə film seyr etməyi, oyun oynamağı təklif edin”.

“Yox” demək ağrıdıcı, ürküdücü və ya qırıcı ola bilər. Amma unutmamaq lazımdır ki, uşağınızın şəxsiyyət kimi inkişafında bu “yox”ların böyük rolu olacaq.

*Korpem

Şərhlər (1)
Şərh bildir